بزرگترین گلدان‌های طبیعی جهان مقابل چشم گردشگران در سفر به نهبندان



شهرستان نهبندان یکی از جذاب‌ترین گزینه‌ها برای مسافرت‌های نوروزی است، که در ابتدای جاده نهبندان، نبکاها یا همان گلدان‌های طبیعی کویر در دو طرف جاده خودنمایی می‌کنند.

به گزارش ایسنا، شهرستان نهبندان با 41 هزار و 102 کیلومتر مربع وسعت، جنوبی‌ترین شهر خراسان جنوبی است. شهرستان نهبندان به اقتضای موقعیت طبیعی آن و مجاورت با کویر، دشتی نسبتاً وسیع واقع شده است.

از نظر ناهمواری این شهرستان در شمال مشتمل بر ارتفاعاتی است که قلل آن به 2500 متر می رسد کوه سرخ، کوه بیدمشک و کوه بوبک از جمله این ارتفاعات است.

شهرستان نهبندان یکی از جذاب‌ترین گزینه‌ها برای مسافرت‌های نوروزی است، این شهرستان پتانسیل‌های بالقوه ای در زمینه گردشگری دارد که از جمله آن کویرنوردی در لوت به عنوان یک اثر ثبت شده در میراث جهانی است.

اگر گذری به آمار حضور گردشگران خارجی در خراسان جنوبی بیندازید متوجه افزایش تعداد بالای گردشگران اروپایی می‌شوید این آمار در سال جاری نشان از افزایش 100 درصدی دارد.

اقلیم متفاوت و البته بکر بودن و جاذبه بی نظیری شهرستان نهبندان و کویر لوت می‌تواند تجربه سفری پرماجرا را در نوروز 96 مهیا کند.

بیشتر گردشگران که تا کنون به خراسان‌جنوبی سفر داشته‌اند کویرنوردی و بازدید از جاذبه‌های لوت را در اولویت داشته‌اند و سعی می‌کنند از جاذبه های کویر لوت نهایت استفاده را ببرند.

بزرگترین گلدان های طبیعی جهان مقابل چشم گردشگران

در ابتدای جاده نهبندان، نبکاها یا همان گلدان‌های طبیعی کویر در دو طرف جاده خودنمایی می‌کنند، نبکاها در واقع عارضه‌های طبیعی هستند که بر اثر فرسایش باد و باران به وجود می‌آیند.

این عارضه‌ها نوعی هم زیستی آب، باد و گیاه محسوب می‌شود، پس از رویش گیاه بر روی یک سطح هموار و در طول سال‌های متمادی و وزش باد، خاک اطراف گیاه دچار کاهش ارتفاع می‌شود اما خاکی که در پیرامون گیاه وجود دارد بر اثر رطوبت و وجود ریشه‌های مستحکم دور هم گرد آمده و تپه مانندی را تشکیل می‌دهد که بر فرازش گیاه رشد می‌کند.

رفته رفته و به مرور زمان شکل این عارضه‌ها به حالتی در می‌آید که شبیه گلدانی عظیم الجثه می‌شود اما وقتی به دشتی که در آن نبکا وجود دارد بنگرید تنها یک نبکا را نمی‌بینید بلکه مقابل شما هزاران گلدان غول پیکر با طولی از پنج تا ۱۰ متر دیده می‌شود.

شهر اجنه‌ها؛ نگهبان‌های غول پیکر لوت

پس از ورود به کویر لوت و تقریبا در ۴۰ کیلومتری جاده نخستین عارضه‌های عجیب کویر آغاز می‌شود دشتی مملو از سازه‌های غول پیکر که تا چشم کار می‌کند کویر را در برگرفته‌اند.

سازه‌های شنی از جنس کویر اما برافراشته و رو به آسمان گویی نگهبانان کویر هستند، کلوت‌ها نیز در واقع بر اثر گذر میلیون‌ها سال فرسایش باد و خاک و آب ایجاد شده‌اند.

کلوت در واقع شاهکار معماری فرسایش است شهری که مستشرقان مشهور اروپایی از آن گذر کرده‌اند و نام شهر اجنه‌ها بر آن نهاده‌اند.

اینجا مملو از سازه‌های عجیب و غریب با اشکالی متفاوت است هیچ یک از کلوت‌ها مانند هم نیستند و در همه جای کویر حضور دارند.

پیشینه تاریـخی نهبندان

در زمانی که سیستان و قهستان به عنوان دو منطقه حاکم نشین مطرح بوده‌اند «نه» و «بندان» دو مرکز مهم حکومتی بر شمرده می شده‌اند که برای هر کدام نایب الحکومه‌ای از سوی حاکم انتخاب می شده است.

در این بین «نه» بزرگتر و مهمتر از «بندان» بوده و همچنین به دلیل تعدادی شهر با نام «نه» در سطح کشور برای معرفی این منطقه «نه» را به همراه «بندان» می‌گفته‌اند، بعدها با مرکزیت و توسعه «نه» این شهر «نهبندان» نام گرفته است.

اشاراتی که به پیشینه تاریخی نهبندان در قبل از اسلام در منابع تاریخی شده بسیار محدود است.یکی از منابع مستقل و کم نظیر راجع به ایران، تقریباً مربوط است به زمان تولد مسیح که به صورت یک سفرنامه تلخیص شده از ایزودور خاراکسی به دست آمده و بیشتر از لحاظ اطلاعات راجع به شرق ایران مورد توجه است.

از اظهارات خاراکسی چنین استنباط می‌شود که نیه یا نه واقع در حاشیه شرق لوت در سمت جنوب شهر مهمی بوده است.

منبع دوم که البته در دوران اسلامی تالیف شده، نزهه القلوب است اثر حمدالله ابن ابی بکر، وی نه را از اقلیم سوم بر می‌شمارد که آن را اردشیر بابکان مؤسس سلسله سامانیان که از 226 تا 241 ه. ق پادشاهی کرد، ساخته است.

حمدالله مستوفی می‌گوید: “چون اردشیر در مفازه شهر نه بساخت، شاپور بن اردشیر حاکم خراسان بود. از پدر آن شهر را در خواست کرد و او مضایقه نمود شاپور را غیرت آمد و آنجا (نیشابور) تجدید عمارت کرد و نه شاپور (نیشابور) نام نهاد”

جاذبه های تاریخی شاخص

قلعه نهبنـدان

قلعه عظیم نهبندان که از خشت و چینه ساخته شده در داخل شهر نهبندان قرارگرفته با توجه به نقشه بنا و اشیاءسفالی بدست آمده سابقه تاریخی آن به دوران قبل از اسلام یعنی دوران اشکانی و ساسانی برمی‌گردد.

قلعه دردوران اسلامی تا دوران صفویه فعال بوده و در دوره صفویه بطور کامل متروک شده است وجود این قلعه صحت ادعای بعضی منابع تاریخی کـه سـابـقه شهـر نهبنـدان را بـه دوران پیـش از اسـلام می رسانند، تایید می‌کند.

قلعه شاهدژ

این بنا در5 کیلومتری شرق نهبندان قرار دارد. مصالح بکار رفته در آن شامل سنگ و آجر است که در بعضی قسمتها بدون ملات برروی یکدیگر قرار گرفته اند.

قلعه دارای چندین حصاروبرج است ودر داخل آن فضاهایی نظیر اتاق‌های سربازان، انبارهای آذوقه و آب انبارها قرار دارد. شالودة این بنا مربوط به دورة ساسانی است که در قرون 5و6 هجری توسط اسماعیلیان خریداری و بازسازی شده است.

این قلعه از قلاع قرن ششم وهفتم ومتعلق به اسماعیلیان است اما با دیگر قلاع اسماعیلیه تفاوت محسوسی دارد. از دو نوع معماری بناهای اشرافی وبناهای عادی برخوردار است.

اهمیت این قلعه از جهتی که می‌تواند الگویی بسیارمفید بری مطالعه معماری و روابط اجتماعی در یک زیستگاه جمعی وشهر گونه باشد بسیار بالا است.

آسبادهای نهبنـدان

شرایط دشوار طبیعی مناطق کویری و بیابانی ایران باعث شده تا مردم کویر نشین از ابتکار و خلاقیت خود استفاده کرده و با حداکثر بهره‌گیری از عوامل و شرایط طبیعی آنرا در اختیار خود درآوردند.

آسبادهای نهبندان از جمله این خلاقیتها هستند که در اکثر مناطق جنوب خراسان بخصوص روستاهای شهرستان نهبندان دیده می‌شوند، منطقه نهبندان بدلیل گسترش دامنه بادهای 120روزه سیستان تا این منطقه از این نظر امتیاز ویژه ای دارد.

بیشترین تعدادآسبادها در داخل شهر نه قرارداشته است. از دیگر روستاهایی این شهرستان که دارای آسباد می‌باشند می‌توان از روستاهای چهار فرسخ، گوند، خوانشرف و میغان نام برد.

مسجد میغان

مطالعه درباره معماری مسجد میغان نشان دهنده تأثیرات اقلیم روستایی بر این بناست. در همین خصوص می‌توان از وسعت محدود این مسجد یاد کرد که با نگرش به جمعیت آن زمان روستا طراحی شده است.

مسجد میغان بطور کلی در یک مساحت محدود و کوچک ساخته شده و اجزاء معماری آن عبارتست از صحن، شبستان گنبددار و شبستان ستوندار و گنبد خانه و با وجود این اثری ممتاز در یک روستای دور افتاده به شمار می‌آید.

در صحن مسجد قناتی جاری است که از زیر این قسمت عبور کرده و بطرف دیگر بنا می‌رود که در آن قسمت نیز این آبها توسط آبگیری در پشت مسجد جمع شده و به مصارف مختلف بخصوص کشاورزی می‌رسد.

یک ورودی در صحن مسجد قرار دارد که به داخل شبستان گنبد دار مرتبط و محوطه‌ای مستطیل شکل را شامل می‌شود که سقف آن گنبدی است و تعداد 3 گنبد در این فضا جای گرفته ‌اند که زیر این گنبدها تزئینات رسمی بندی زیبائی مشاهده می شود.

از زیباترین قسمتهای این مسجد که دارای فره معماری خاصی است شبستان ستوندار آن است که این بخش محوطه‌ای است که ستونهای چهار ضلعی پایه سقف آن را تشکیل داده است.

خانه تقوی

این بنا در داخل بافت تاریخی نهبندان واقع شده است. با توجه به شواهد معماری موجود این بنا مربوط به دوره قاجار است.

از خصوصیت بارز آن دو ایوان شمالی و جنوبی بنا است که به شیوه قوس جناغی اجرا شده و با فرم دیگر بناهای نهبندان که دارای قوسهای بیز هستند متفاوت است و همچنین این بنا نسبت به سایر بناهای موجود در بافت تاریخی دارای ارتفاع بیشتری است.

فضاهای موجود در اضلاع شرقی و غربی دارای پوشش گهواره‌ای هستند. در گوشه جنوب شرقی راهرویی قرار دارد که به تنورخانه منتهی می‌شود.

پوشش تنورخانه از نوع گنبدی است که با خیزکمی به نورگیر بالای آن منتهی می‌شود. ایوانهای شمالی و جنوبی قرینه هم هستند و ارتفاع آنها از اضلاع شرقی و غربی حدود یک متر بیشتر است.

کف این ایوانها حدود نیم‌متر بلندتر از کف حیاط است. دورتادور لبه بامهای مشرف بر حیاط با رخبام تزئین شده است. در پشت ایوان شمالی باغی وجود داشته که از طریق ورودی واقع در ضلع شمالی این ایوان به آن راهی وجود داشته ودر اتاقهای دو طرف ایوان نیز پنجره‌هایی در ضلع شمالی تعبیه شده بوده که به فضای باغ اشراف داشته‌اند.

مزار سیـد علی

آرامگاه امامزاده سید علی در نود کیلومتری شمال شهر نهبندان واقع شده و مورد توجه خاص پیروان اهل بیت (ع) است.

این آرامگاه در سالهای اخیر توسط اداره اوقاف و امور خیریه نهبندان بنا شده و هر روز میـزبان صدها زائر و مسافر خستـه است که در جاده نهبنـدان – زاهـدان در حال تـردد هستند.

جاذبه های طبیعی شاخص

تالاب کجی نمکزار

منطقه تالاب کجی نمکزار در ٧٥ کیلومتری شمال شهر نهبندان با مساحت 22 هزار و 765 هکتار واقع شده است.

کجی نمکزار، شوره‌زاری وسیع است که به دلیل پایین بودن سطح ارتفاع آن نسبت به مناطق اطراف محل تجمع زهاب منطقه شده و باتوجه به اینکه شوری خاک آن نیز زیاد است به دریاچه نمکی تبدیل شده است.

ازآنجایی که در فصول پاییز و زمستان دارای آب بوده، محل امنی برای پرندگان مهاجر آبزی است و همه ساله تعداد زیادی از پرندگان مهاجر را در خود جای می‌دهد. 

انتهای پیام

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *